راز 60 ساله منظومه خورشيدي بر ملا شد

اخترشناسان موسسه فيزيک اختري در اسپانيا توانستند با برملا کردن راز 60 ساله خورشيد روشي جديد را براي شناسايي سياره هاي شبه زميني و فراخورشيدي ارائه کنند.

به گزارش خبرگزاري مهر، دانشمندان اعلام کردند مقايسه ستاره هاي شبه خورشيدي توانسته است تفاوت کليدي شيميايي ميان ستاره هاي داراي سياره و ستاره هاي بي سياره را آشکار کرده و يکي از بزرگترين رازهايي را که از گذشته درباره خورشيد زمين کشف نشده باقي مانده بود، را برملا سازد.

اين راز در وجود عنصر ليتيوم نهفته شده بود زيرا اين عنصر متفاوت از عناصر سبکي مانند آهن، به واسطه فعل و انفعالات در ستاره ها به وجود نمي آيند در واقع گمان مي رود اين عنصر در حدود 13.7 ميليارد سال نوري پيش، پس از وقوع انفجار بزرگ در جهان به وجود آمده و در ساختار ستاره ها باقي مانده است تقريبا تمامي ستاره ها از اين عنصر برخوردارند تنها در برخي از ستاره ها اين عنصر طي فرايندهاي دروني سوخته و به اتمام مي رسند.

مدلهاي تکاملي ستاره ها نشان مي دهد ستاره هايي در سن و جرم خورشيد بايد از مقادير قابل توجهي از عنصر ليتيوم برخوردار باشند زيرا اتمسفر آنها از حرارت و ضخامت کافي براي سوزاندن عنصر برخوردار نيست.

اما اتمسفرها در ستاره هاي شبه خورشيدي با دامنه متغيري از سطوح ليتيوم مواجهند به شکلي که در برخي از ستاره ها نسبت فراواني اين عنصر 10 درصد از فراواني اين ماده در کل جهان بوده و در برخي ستاره ها اين نسبت به يک درصد مي رسد.

به دليل اينکه ستاره اي شبه خورشيدي هيچ راهي براي سوزاندن ليتيوم نخواهند داشت، دانشمندان با مطالعه بر روي سطوح اين عنصر دريافتند ستاره هايي که سطوح ليتيوم اتمسفر آن با خورشيد برابري مي کند، داراي سيستم سياره اي است و ستاره هايي که از چنين سيستمي برخوردار نيستند از سطوح بالاتري از ليتيوم بهره مي برند.

در واقع پاسخ معماي 60 ساله کم بودن ميزان ليتيوم خورشيد که اختر شناسان را به خود مشغول کرده بود حضور سيستم سياره اي در اطراف اين ستاره عظيم است، معمايي که با حل شدن خود سئوالي ديگر را به جا گذاشته است، چرا ستاره هايي که از ميزان کمتري از ليتيوم برخوردارند، سيستم سياره اي دارند؟

اخترشناسان در موسسه آستروفيزيک "کانارياس" در "تنريف" اسپانيا معتقدند در اوايل دوران شکل گيري يک ستاره، حضور صفحه هاي سياره اي مي تواند بر روي نحوه چرخش ستاره ها تاثير گذاشته و ترکيب ميان سطح و مرکز ستاره را افزايش دهد. اين افزايش ترکيب مي تواند ليتيوم را به قسمتهاي داخلي ستاره هدايت کرده و در حرارت بالا آن را بسوزاند با اين حال اين نظريه اي است که همچنان نيازمند تحقيقات بيشتر و پيچيده تر خواهد بود.

بر اساس گزارش ام اس ان بي سي، کشف رابطه ميان سيستمهاي سياره اي و حجم ليتيوم موجود در ستاره ها در عين حال روشي جديد را براي شناسايي سياره هاي شبه زميني در پيش روي اخترشناسان قرار داده است تا به اين شکل قادر باشند پرده از راز سيستمهاي سياره اي ناشناخته بردارند.

 
منبع: مهر

نسخه قابل چاپ

نظر شما